Therapievormen
Transactionele Analyse
Wat is Transactionele Analyse?
Transactionele Analyse klinkt nogal vaag en tegelijkertijd een beetje technisch, wetenschappelijk. Vreemd eigenlijk, want het is een van de meest verhelderende, fijne methodes, die patronen heel helder ‘uittekent’ en mensen zelf de expert maakt op gebied van hun eigen patronen.
Ik zal de woorden zelf even wat verder uitleggen: Transactionele Analyse analyseert (onderzoekt, benoemt) wat er gebeurt in de transacties (woorden, energie) tussen jezelf en anderen.
Daarnaast bekijkt het ook wat er innerlijk gebeurt, want ook daar komen deze patronen tot uiting: in ons denken, voelen en ons gedrag.
Kind ego stand vs. Volwassen ego stand
We zijn niet enkel ons volwassen zelf
Psychiater Eric Berne ging ervan uit dat we niet enkel onze volwassen versie van onszelf zijn, maar dat we soms in een andere bijvoorbeeld jongere versie van onszelf stappen (Kind Ego Toestand). Dit kan gestuurd worden door ons zenuwstelsel, maar ook door bepaalde sleutel momenten in ons leven.
Vaak voelen we ons dan zelfs echt jonger… Alsof je niet je krachtige, volwassen eigen leeftijd hebt, maar dat je het even niet weet. Niet de mogelijkheden allemaal ziet en die rustig kunt benoemen en onderzoeken. Je kunt je onzeker voelen. Of juist boos. Of denken ‘zie je wel…. iedereen is…. Of niemand is….’ (bijvoorbeeld, ‘als ik mijn grenzen aangeef word ik afgewezen.’)
Op andere momenten voelen we juist wel onze kracht. Dat heet dan onze ‘Volwassen Ego Toestand.’ Vaak is dit wanneer we in een bepaalde rol of situatie zijn, waarin we de ruimte voelen en krijgen om krachtig en onszelf te zijn. We hebben dan overzicht, kunnen helder denken, en respecteren onszelf en anderen.
Ouder ego stand
Soms herhalen we patronen van ouders
Een derde mogelijkheid is dat we in de ‘Ouder Ego Toestand’ zitten. Hierin kun je zomaar onbewust patronen herhalen die belangrijke volwassenen in je jeugd voorleefden. (En die zij mogelijk ook weer onbewust aanleerden.) Dit kan positief zijn of negatief. Veel levensovertuigingen komen hier vandaan, wat is normaal? Wat mag wel en wat mag niet? Als je hierin zit, denk je vaak in de ‘jij vorm.’ (Voorbeelden zijn: Je moet wel op tijd zijn. Je moet wel respect hebben voor elkaar. Je moet wel hard werken! Je moet je niet aanstellen. Je moet ze niet tot last zijn)
In het leven kunnen we uitgenodigd worden door anderen om in een bepaalde Ego Toestand te stappen. Als iemand heel kwaad schreeuwt: Wat doe JIJ nou!!!!!! (Negatieve Ouder), dan kun je als gesprekspartner al snel schaamte, angst of boosheid voelen (Kind). En dan ook zo reageren. Ik deed niets! Of ‘Sorry!’ Of juist boos worden: ‘Jij snapt er ook NIETS van!’
En zo ontstaan conflicten bijvoorbeeld.
En dit werkt innerlijk ook zo bij onszelf.
Dus we kunnen bijvoorbeeld kritisch zijn op onszelf, bijvoorbeeld: ‘Aaargh, waarom ben je ook zo gevoelig! En vervolgens schaamte voelen.
Dit mag en kan gelukkig anders… Zowel in onszelf als naar anderen.
Zowel in onszelf als naar anderen. Stel dat ik vanuit ‘mijn Volwassene’ reageer: ah, ik snap dat ik gevoelig ben. Logisch. Hoe kan ik voor mezelf zorgen? En dan veiligheid voelen, en ruimte, en kiezen voor meer rust en minder stress in mijn leven.
Of naar de ander: Ik snap dat je schrok, en ik merk dat ik op mijn beurt ook schrik als je ineens zo schreeuwt. Kunnen we vanuit de rust overleggen, of heb je even tijd nodig? (Of ik heb even tijd nodig, maar ik kom er straks op terug).
Dit is natuurlijk maar een heel klein tipje van de sluier, maar ik denk graag met je mee over jouw situaties, jouw (innerlijke) dialogen en het vergroten van de rust en ruimte voor jezelf in jouw leven!
